Blog

De arbeidsmarkt in beweging: zijn Deliveroo bezorgers toch werknemer? [arbeidsrecht]

De arbeidsmarkt in beweging: zijn Deliveroo bezorgers toch werknemer? [arbeidsrecht]

23-01-2019

Deliveroo bezorgers zijn geen ZZP-ers maar hebben een arbeidsovereenkomst, zo bepaalde de kantonrechter op 15 januari 2019.

Deel dit artikel

Naar het overzicht

Deliveroo bezorgers zijn geen ZZP-ers maar hebben een arbeidsovereenkomst, zo bepaalde de kantonrechter op 15 januari 2019.

Werknemer of ZZP-er?

De maaltijdbezorgdienst had eerst medewerkers in dienst op basis van een arbeidsovereenkomst. Die heeft ze niet verlengd. Er zijn partnerovereenkomsten gesloten waarna bezorgers als zzp-er aan de slag gingen. In de uitspraak van 15 januari 2019 komt de rechter eigenlijk tot de conclusie dat er niet zo veel veranderd is.

Deze uitspraak lijkt opmerkelijk omdat de kantonrechter in Amsterdam op 23 juli 2018 tot de tegenovergestelde conclusie kwam. Het oordeel was toen dat de bezorger geen arbeidsovereenkomst had en dus een zzp-er was. Hoe kan een soortgelijke zaak toch een verschillende uitkomst hebben?

Wat is een arbeidsovereenkomst?

Volgens het Burgerlijk Wetboek is een arbeidsovereenkomst de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten. Met de woorden “in dienst van” wordt gewezen op ondergeschiktheid en het bestaan van een gezagsverhouding. Deze definitie is verouderd. Op de huidige arbeidsmarkt kunnen we er niet meer goed mee uit de voeten.

De bezorger met een opdrachtovereenkomst (vonnis 23 juli 2018)

Voor het oordeel van de kantonrechter van 23 juli 2018 was het volgende van belang.

De bezorger en Deliveroo hadden niet de intentie om een arbeidsovereenkomst aan te gaan:

  • In de tekst van de overeenkomst staat dat het een opdrachtovereenkomst is.
  • De bezorger mag ook iemand anders inschakelen, hij hoeft niet persoonlijk het werk te verrichten.
  • Hij mag de werkzaamheden naar eigen inzicht uitvoeren en krijgt per voltooide bestelling betaald. Bij ziekte krijgt hij dus niet betaald.
  • De bezorger heeft zijn eenmanszaak ingeschreven in het handelsregister.

De bezorger en Deliveroo hebben als volgt invulling gegeven aan de overeenkomst:

  • Het toekennen van de bezorging vindt plaats op basis van een bepaald algoritme dat bepaalt welke bezorger als eerste een bestelling aangeboden krijgt, maar dat is niet voldoende om te zeggen dat er sprake is van werkgeversgezag.
  • De bezorger mag de bestelling weigeren, mag zelfs in een gereserveerd tijdvak toch beslissen niet te gaan werken of mag zich aanmelden voor werk als hij geen tijdvak had gereserveerd.
  • Het is geen verplichting om Deliveroo kleding te dragen
  • Dat er veiligheidsregels worden gesteld heeft vooral te maken met de geleverde service en niet zo zeer met de verhouding tussen Deliveroo en de bezorger.
  • De eisen die Delivroo aan de vervanger stelt hebben te maken met kwaliteitseisen en beteken dus niet dat er werkgeversgezag is. De bezorger mag zelf ook bestellingen afleveren voor concurrenten.
  • De bezorger heeft meer kunnen verdienen dan toen hij in loondienst was. 

Deze bezorger had dus volgens die rechter geen arbeidsovereenkomst.

De bezorger met een arbeidsovereenkomst (vonnis 15 januari 2019)

Voor het oordeel van de kantonrechter van 15 januari 2019 was het volgende van belang.

  • Hoe partijen het contract genoemd hebben is niet doorslaggevend. Het is immers een contract waarover niet kon worden onderhandeld. Het is een standaardcontract dat al eenzijdig door Deliveroo is ingevuld. Van belang is dus vooral hoe er feitelijk uitvoering is gegeven aan het contract.
  • Alhoewel er in het specifieke geval op 23 juli 2018 geen sprake was van een arbeidsovereenkomst, kan het vanwege de snelle ontwikkeling die de platformeconomie[1] in Nederland doormaakt voor de rechtsontwikkeling van belang kan zijn dat hierover verschillend wordt geoordeeld.

Bij de invulling van de overeenkomst is van belang:

  • De bezorger moet sessies reserveren om zo veel mogelijk kans te maken op een bestelling en dus om inkomsten te kunnen genereren. Het inroostersysteem kan bezorgers in een gewenste richting sturen. Bezorgers die ‘priority access’ hebben omdat ze goed presteren, hebben meer kans om op gewilde tijden bestellingen aangeboden te krijgen. Als een bezorger een bestelling weigert moet hij aangeven waarom. Kortom, de vrijheid om aan te melden of om bestellingen te weigeren moet worden genuanceerd.
  • Ook tijdens een arbeidsovereenkomst kan een werknemer zich met toestemming van de werkgever door een ander laten vervangen. Bij een opdrachtovereenkomst geldt ook dat je zelf de opdracht moet uitvoeren, tenzij er iets anders is afgesproken. Heel verschillend is het dus niet. De vervanger van de bezorger moet voor aanvang van de werkzaamheden aan Deliveroo een geldig legitimatiebewijs tonen en een bewijs van het recht om in Nederland te werken. Een bezorger kan zich dus niet pas laten vervangen op het  moment van toewijzing van de concrete bestelling.
  • De betalingen per bezorging zijn niet zo heel veel hoger dan het wettelijke minimumloon.
  • De inschrijving bij de Kamer van Koophandel heeft weinig betekenis in dit geval; het was nou eenmaal een verplichting om voor Deliveroo te kunnen blijven werken.
  • De bezorger moet zich tijdens de bezorging op een bepaalde manier gedragen, bijvoorbeeld binnen een bepaalde tijd de bestelling afleveren, professioneel zijn in de omgang, en met de nodige zorgvuldigheid, vaardigheid en bekwaamheid handelen. Een groot verschil is er niet met de periode waarin de bezorger nog wel een arbeidsovereenkomst had.

Deze bezorger heeft dus volgens deze rechter wel een arbeidsovereenkomst.

Verschil?

In de uitspraak van 15 januari 2019 is veel minder nadruk gelegd op de tekst van de overeenkomst. Er is veel meer nadruk gelegd op de feitelijk uitvoering van de overeenkomst en de invulling in de praktijk. Twee kantonrechters, twee verschilleden oordelen. We zullen hier ongetwijfeld nog meer over horen in hoger beroep en in cassatie bij de Hoge Raad.

Voordelen arbeidsovereenkomst ten opzichte van opdrachtovereenkomst?

Als het vonnis van de kantonrechter van 15 januari 2019 ook in hoger beroep stand houdt dan betekent dit dat de bezorgers van Deliveroo een arbeidscontact kunnen eisen. Hierdoor kunnen zij aanspraak maken op het minimumloon, vallen zij volgens de kantonrechter onder de cao beroepsgoederenvervoer waardoor zij pensioen opbouwen en zij doorbetaald krijgen bij ziekte en vakantie.

Heeft u nog vragen over dit onderwerp? Neem dan contact op met één van onze arbeidsrechtspecialisten.

Beatrijs Dijkstra 


[1] Platformbedrijven zoals Deliveroo, Uber en Helpling werken met zzp’ers en verdelen het werk onder hen.

 

 
Mr. B. M. (Beatrijs)
Dijkstra
+31 (0)72 515 55 44
+31 (0)72 515 54 93
Dijkstra@rensenadvocaten.nl
Meer over Beatrijs