Blog

Op het snijvlak van het burenrecht en het omgevingsrecht

Op het snijvlak van het burenrecht en het omgevingsrecht

09-08-2018

Wanneer is er sprake van een evidente privaatrechtelijke belemmering en moet de omgevingsvergunning worden geweigerd?

Deel dit artikel

Naar het overzicht

Stel dat uw buurman gaat (ver)bouwen en de gemeente moet, om het bouwplan mogelijk te maken, afwijken van het bestemmingsplan (artikel 2.12 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht).

De buurman kan zijn bouwplan uitsluitend realiseren als uw (overhangende) dakgoot wordt verplaatst en een mandelige muur deels wordt verwijderd. U bent niet bereid om hiervoor toestemming te geven en laat dat direct en duidelijk aan de gemeente weten.

Kan de gemeente ondanks een dergelijke privaatrechtelijke belemmering (ontbreken toestemming) een omgevingsvergunning verlenen? Deze vraag duikt niet zelden op in de rechtspraktijk en recent in een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling). Een mooie aanleiding om een blog over te schrijven.

Dordste zaak

Op 25 juli 2018 heeft de Afdeling uitspraak gedaan in een zaak rondom een dakopbouw in de historische binnenstad van Dordrecht (ECLI:NL:RVS:2018:2487).

In de Dordtse zaak week de gemeente af van het bestemmingsplan, omdat de gewenste dakopbouw de maximale bouwhoogte van 10 meter uit het bestemmingsplan overschreed met 2,15 m.

De direct omwonenden maakten bezwaar en voerden het nodige aan. De dakopbouw zou hun privacy en uitzicht aantasten, en wel zodanig dat de gemeente de belangen van de omwonenden zwaarder had moeten laten wegen dan de belangen van de vergunninghouder.

Ook stelden de omwonenden zich op het standpunt dat de vergunninghouder zijn bouwplan niet kan uitvoeren, omdat er aan de woning van één van de omwonenden sloopwerkzaamheden verricht moeten worden en de constructie van de dakgoot moet worden aangepast. Voor deze werkzaamheden en aanpassingen had de vergunninghouder geen privaatrechtelijke toestemming en hij zou deze ook niet krijgen, aldus de bezwaarmaker(s).

De gemeente en de rechtbank stelden de omwonenden in het ongelijk. Wat beslist de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State?

Evidente privaatrechtelijke belemmering

Het gaat in dit soort zaken steeds om de vraag, is er sprake van een evidente privaatrechtelijke belemmering?

Een belemmering is, aldus de Afdeling, evident als zonder nader onderzoek kan worden vastgesteld dat bijvoorbeeld de grond waarop wordt gebouwd van een ander dan de vergunninghouder is, en deze niet wil meewerken en ook niet hoeft mee te werken aan het realiseren van een bouwplan. In zo’n geval moet de gemeente de omgevingsvergunning waarbij (mede) wordt afgeweken van het bestemmingsplan weigeren. Vergelijk de situatie in de uitspraak van de Afdeling van 19 juni 2013 (ECLI:NL:RVS:2013:CA3672).

Als de privaatrechtelijke belemmering niet evident is, dan kan de gemeente de vergunning wel verlenen. Het is, aldus de Afdeling, uiteindelijk aan de burgerlijke rechter om een oordeel te vellen over de vraag of de weigering om toestemming te verlenen wel of niet rechtmatig is. Indien de burgerlijke rechter in een nog te voeren procedure tussen de twee buren beslist dat de vergunninghouder geen werkzaamheden aan de woning van zijn buurman mag verrichten,heeft de vergunninghouder natuurlijk wel een probleem, maar bij het beoordelen van de omgevingsvergunning speelt dit geen rol. Zolang de burgerlijke rechter zich hier niet over heeft uitgelaten, is er geen sprake van een evidente privaatrechtelijke belemmering.

In de Dordste zaak oordeelde de Afdeling dat de omgevingsvergunning door de gemeente verleend had mogen worden en dat de weigering om toestemming te verlenen voor werkzaamheden aan de dakgoot op zichzelf onvoldoende aanknopingspunten biedt voor het oordeel dat een evident privaatrechtelijke belemmering aan de verlening van de vergunning in de weg staat.

Vragen over kwesties op het snijvlak van het burenrecht en het omgevingsrecht? Stel ze gerust aan één de specialisten van Rensen Advocaten. 

 
Mr. P.G. (Paul)
Wemmers
+31 (0)72 515 55 44
+31 (0)72 515 54 93
wemmers@rensenadvocaten.nl
Meer over Paul