Blog

Partneralimentatie op de schop?

Partneralimentatie op de schop?

13-07-2018

Lange tijd bleef het stil en leek het erop dat er niets meer zou gebeuren, maar eind juni 2018 werd dan toch het gewijzigde wetsvoorstel Herziening partneralimentatie plenair behandeld in de Tweede Kamer. Dit voorstel werd voor het eerst ingediend op 19 juni 2015 door drie Kamerleden. Met de samenstelling van de nieuwe Tweede Kamer is de behandeling overgenomen door drie nieuwe Kamerleden. Zij hebben behoorlijke wijzigingen doorgevoerd. Wat is de bedoeling van het voorstel?

Deel dit artikel

Naar het overzicht

Wijziging: Duur partneralimentatie

De grootste wijziging ten opzichte van de huidige regeling is de duur van de partneralimentatie. Op dit moment is deze duur maximaal 12 jaar. Hoewel deze termijn bedoeld is als een maximale termijn, is deze inmiddels verworden tot een soort standaard. De huidige opinie in Nederland is dat dit niet meer van deze tijd is gezien de emancipatie van de samenleving.

Hoofdregel van de nieuwe regeling is dat er alimentatie betaald moet worden gedurende een periode die gelijk is aan de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van 5 jaar. Daarop bestaan twee uitzonderingen:

  • Als er sprake is van een langdurig huwelijk (minimaal 15 jaren) waarbij het voor de alimentatiegerechtigde minimaal 10 jaar duurt alvorens hij/zij de AOW-leeftijd bereikt, kan de termijn worden verlengd tot 10 jaar;
  • Als er sprake is van jonge kinderen (onder de 12) dan kan de termijn tot 12 jaar verlengd worden, maar de verlenging duurt nooit langer dan het moment waarop het jongste kind 12 jaar wordt. 

In de nieuwe wet is een hardheidsclausule opgenomen voor schrijnende situaties waarbij de beëindiging van zo ingrijpende aard is dat er sprake is van strijd met de redelijkheid en billijkheid. Door rechtspraak zal nader ingevuld moeten worden wanneer daarvan sprake is.

Geen wijziging

Hoewel er dus sprake is van een ingrijpende wijziging in de nieuwe regeling, zijn er ook zaken die niet wijzigen ten opzichte van de huidige wet. Een korte opsomming:

  • Allereerst blijft de grondslag voor het betalen van partneralimentatie gelijk. Dit is de lotsverbondenheid tussen partijen.
  • Partneralimentatie blijft fiscaal aftrekbaar. Het wordt dus bruto betaald en bruto ontvangen.
  • Bij een samenwoning van de alimentatiegerechtigde vervalt de alimentatieplicht van de alimentatiebetaler.
  • Het blijft onmogelijk om bij huwelijkse voorwaarden afspraken te maken over het betalen van partneralimentatie. Hoewel er zeer summier rechtspraak is die hier vanaf wijkt, blijft het nietig om bij voorbaat van partneralimentatie af te zien.
  • De regeling geldt nog steeds alleen voor gehuwden: voor samenwoners komt er geen alimentatieregeling.

Goed of slecht nieuws?

Is de regeling positief of negatief nieuws? Het antwoord is: het is maar net aan welke kant je staat. Hoewel de samenleving behoorlijk geëmancipeerd is, zullen de gevolgen voor vrouwen groter zijn dan voor mannen. In mijn praktijk kom ik toch nog geregeld de traditionele rolpatronen tegen waarbij mannen (meer) werken en vrouwen (meer) zorgen. Dat is ook niet zo gek want slechts 59% van de vrouwen is zelfstandig tegenover 78% van de mannen. Voor deze vrouwen, zeker als zij hun carrière hebben opgegeven om voor de kinderen te zorgen, is 5 jaar een aanmerkelijk kortere periode dan de huidige 12 jaar. De arbeidsmarkt trekt nu aan, maar hoe pakt dit uit als er sprake is van een (nieuwe) recessie? Veel vrouwen zullen dan zijn aangewezen op de bijstand. Wellicht dat de hardheidsclausule hen uitkomst biedt, maar de wetgever heeft niet gepreciseerd wanneer hierop een beroep kan worden gedaan. Dat betekent dat de rechtspraak het moet invullen en dat advocaten hun werk goed zullen moeten doen. Voor burgers betekent het, zeker de eerste jaren, de nodige onzekerheid.

Een ding is wel zeker: de regeling geldt alleen voor nieuwe gevallen waarin nog geen alimentatie is vastgesteld en nog geen verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend. Wanneer deze regeling wet wordt – en gezien de brede kamersteun zal dit gaan gebeuren – is het voor alimentatiegerechtigden dus zaak om snel te handelen en voor alimentatieplichtigen een uitdaging om wat langer te wachten.

 
Mr. M.J. (Mirte)
van Lingen
+31 (0)72 515 55 44
+31 (0)72 515 54 93
vanLingen@rensenadvocaten.nl
Meer over Mirte