Blog

Elf aanvragen, elf besluiten, maar slechts één ingebrekestelling. Hoe hoog is de dwangsom?

Elf aanvragen, elf besluiten, maar slechts één ingebrekestelling. Hoe hoog is de dwangsom?

16-11-2017

De Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen (hierna: Wet dwangsom) zorgt voor een constante stroom aan rechtspraak en steeds duikt er weer een nieuwe vraag op. In deze blog ga ik in op een recente uitspraak zaak van de rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2017:5487).

Deel dit artikel

Naar het overzicht

Vraag uit de praktijk

De titel van deze blog zou een tentamenvraag over de Wet dwangsom kunnen zijn. Een vraag van een creatieve docent bestuursrecht, die zijn studenten wil uitdagen. Het gaat hier evenwel niet om een academische vraag, maar om een vraag uit de praktijk.

In de uitspraak van 23 oktober 2017 van de rechtbank Gelderland komt aan de orde de vraag of de gemeente elf keer of één keer een dwangsom van € 1.260,00 verschuldigd is. Moet de gemeente € 1.260,00 of € 13.860,00 betalen. Daarover is discussie omdat het weliswaar om elf aanvragen gaat, maar om slechts één ingebrekestelling. Voordat ik de uitspraak bespreek en het antwoord geef, eerst iets over de wetgeving op dit gebied.

Wet dwangsom

Ruim 8 jaar geleden alweer, op 1 oktober 2009, is de Wet dwangsom in werking getreden. Deze wet moest (en moet) burgers meer doeltreffende rechtsmiddelen tegen niet tijdig beslissen door de overheid bieden. Als de overheid niet tijdig, niet binnen de geldende termijn, beslist dan voorziet de Wet dwangsom in een sanctie voor het bestuursorgaan. Een dwangsom bij het niet naleven van de wettelijke voorgeschreven beslistermijnen. De Wet dwangsom geeft een financiële prikkel voor bestuursorganen om te besluiten binnen de geldende beslistermijnen.

Een aanvrager van een beschikking heeft op grond van de Wet dwangsom de mogelijkheid om een bestuursorgaan dat verzuimt tijdig te beslissen, aan te sporen dit binnen een periode van twee weken alsnog te doen. Doet het bestuursorgaan dat niet, dan verbeurt het een dwangsom voor elke dag dat een beslissing nog langer uitblijft. Het maximale bedrag is € 1.260,00 en dit wordt bereikt na 42 dagen. Indien er meer dan één aanvrager is, is de dwangsom aan ieder van de aanvragers voor een gelijk deel verschuldigd (artikel 4:17 lid 7 van de Algemene wet bestuursrecht).

Uitspraak van de rechtbank Gelderland

In de Gelderse zaak speelde het volgende.  Elf burgers hadden ieder voor zich een planschadeverzoek ingediend. Het schadeveroorzakende besluit was hetzelfde bestemmingsplan, maar de aanvragen zagen kennelijk op verschillende onroerende zaken. Alle aanvragen waren apart bekeken en hebben geleid tot elf besluiten. Omdat de afhandeling van de aanvragen waarschijnlijk naar het oordeel van de aanvragers te lang duurde, is er één ingebrekestelling gestuurd.

De gemeente en de aanvragers zijn het eens over het feit dat er te laat is beslist, maar de gemeente vindt dat slechts één keer de maximale dwangsom is verbeurd. De aanvragers moeten de dwangsom van € 1.260,00 maar delen. De gemeente verwijst naar een uitspraak van de Raad van State van 28 mei 2014 (ECLI:NL:RVS:2014:1870). Een zaak over nagenoeg gelijke WOB-verzoeken.

De aanvragers willen een totaalbedrag van € 13.860,00, omdat het om verschillende aanvragen en verschillende besluiten gaat.

De aanvragers krijgen gelijk van de Gelderse rechtbank. Voor de rechter is doorslaggevend dat het in dit geval niet gaat om nagenoeg gelijke aanvragen. De gemeente moet alle aanvragen individueel beoordelen. Bij planschade is het ook echt maatwerk. Geen geval is gelijk, omdat zoveel verschillende aspecten een rol spelen.

De gemeente wordt in het ongelijk gesteld, moet de aanvragers € 13.860,00 betalen en de proceskosten. Overigens de proceskosten in beroep "maar" één keer. De aanvragers proberen daar nog meer uit te slepen, maar daar gaat de rechtbank niet in mee. Het betrof immers maar één beroep tegen één dwangsombesluit.

Tot slot

Deze uitspraak is voor bestuursorganen (opnieuw) een reden om alert te zijn op het tijdig beslissen. (Andere) vragen over de Wet dwangsom? Stel ze gerust aan één de specialisten bestuursrecht van Rensen advocaten. 

 
Mr. P.G. (Paul)
Wemmers
+31 (0)72 515 55 44
+31 (0)72 515 54 93
wemmers@rensenadvocaten.nl
Meer over Paul