Blog

Hoge Raad: verdeling nalatenschap

Hoge Raad: de (gedeeltelijke) verdeling van de nalatenschap kan ook worden gevorderd wanneer de vereffening nog niet geheel is voltooid.

19-10-2017

Voor erfgenamen is het vaak fijn wanneer de afwikkeling van een nalatenschap op zo kort mogelijke termijn plaatsvindt. Zeker wanneer de verhoudingen tussen de erfgenamen verstoord zijn en er geschillen zijn over de afwikkeling van de nalatenschap. In de praktijk blijkt dat deze verstoorde verhoudingen vaak tot vertraging in de afwikkeling van de nalatenschap leidt. De Hoge Raad heeft recentelijk een arrest gewezen dat de mogelijkheid biedt om de afwikkeling van de nalatenschap in ieder geval procedureel te bespoedigen.

Deel dit artikel

Naar het overzicht

Vereffening

De afwikkeling van een nalatenschap vindt plaats in een aantal fasen.

Indien de nalatenschap schulden omvat wordt  de nalatenschap al gauw door één van de erfgenamen beneficiair (aanvaarding onder het voorrecht van boedelbeschrijving) aanvaard. Het gevolg hiervan is dat de erfgenaam niet met zijn eigen vermogen aansprakelijk is voor de schulden van de erflater. Op deze wijze kan ook  worden beoordeeld of de nalatenschap positief is. Het gevolg dat de wet hieraan verbindt is dat doorgaans alle erfgenamen vereffenaars zijn. De vereffenaars hebben de gezamenlijke taak om de schuldeisers van de nalatenschap te voldoen. Als de nalatenschap niet over voldoende liquide middelen beschikt om die schuldeisers te voldoen kunnen de vereffenaars goederen die deel uitmaken van de nalatenschap vervreemden om op die manier de betreffende schuldeisers te betalen. 

Verdeling

Op de vereffeningsfase volgt de verdelingsfase. In de verdelingsfase wordt hetgeen, na voldoening van de schuldeisers, resteert in de nalatenschap over de erfgenamen verdeeld. Bij een beneficiair aanvaarde nalatenschap dient de kantonrechter te worden verzocht om toestemming te geven voor de verdeling. 

Het uitgangspunt dat daarbij doorgaans door (lagere) rechters werd gehanteerd is dat vóór dat men toekomt aan verdeling eerst de vereffening afgerond moest zijn. Dit had tot gevolg dat wanneer aan de rechter door een erfgenaam de verdeling werd voorgelegd (omdat de erfgenamen daar in onderling overleg niet uitkwamen) de rechter de vordering afwees omdat eerst de vereffening zou moeten worden voltooid.

Dit kon in bepaalde gevallen tot vertraging van de verdeling leiden. Bijvoorbeeld in de situatie dat nog gewacht wordt op de vaststelling van de omvang van de vordering van een bepaalde schuldeiser terwijl alle andere schuldeisers al zijn voldaan en het evident is dat de nalatenschap over voldoende vermogen beschikt om die laatste schuldeiser te voldoen.

Hoge Raad

Op 19 mei 2017 heeft de Hoge Raad hierover een arrest gewezen (ECLI:NL:HR:2017:939). Hieruit volgt dat ook wanneer de vereffening nog niet is voltooid de erfgenamen toch ontvankelijk kunnen zijn in een verzoek tot verdeling.

De Hoge Raad overweegt dat wanneer de vereffening nog niet geheel voltooid is de rechter bij een dergelijk verzoek de verdeling kan aanhouden tot de vereffening alsnog heeft plaatsgevonden, of een verdeling onder voorwaarden kan gelasten die de positie van de schuldeisers waarborgt. Ook overweegt de Hoge Raad dat het mogelijk is om de nalatenschap alvast gedeeltelijk te verdelen op een wijze die de schuldeisers van de nalatenschap voldoende zekerheid biedt.

Conclusie
Gelet op dit arrest van de Hoge Raad is het nu duidelijk dat ook wanneer de vereffening nog niet geheel is voltooid toch al aan de rechter kan worden verzocht om de nalatenschap onder bepaalde voorwaarden (gedeeltelijk) te verdelen. 

Dit is uiteraard een positieve ontwikkeling nu een dergelijke verdeling de afwikkeling van de nalatenschap sterk kan bespoedigen. 

Heeft u naar aanleiding van deze blog vragen of wilt u meer weten over dit onderwerp dan kunt u contact opnemen met een van onze specialisten op het gebied van erfrecht.

Maurits Vermeij

 

 
Mr. M.V. (Maurits)
Vermeij
+31 (0)72 515 55 44
+31 (0)72 515 54 93
Vermeij@rensenadvocaten.nl
Meer over Maurits