Blog

De verklaring van geen bedenkingen! Wanneer moet de gemeenteraad worden ingeschakeld?

De verklaring van geen bedenkingen! Wanneer moet de gemeenteraad worden ingeschakeld?

29-04-2016

Een blog over afwijken van het bestemmingsplan. Wanneer moet het college van burgemeester en wethouders een aanvraag aan de raad voorleggen?

Deel dit artikel

Naar het overzicht

Verklaring van geen bedenkingen
Als een bouwplan niet past binnen het bestemmingsplan dan kan het college van burgemeester en wethouders van het bestemmingsplan afwijken. Daar zijn afhankelijk van de afwijking drie procedures voor in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Als het een buitenplanse afwijking betreft in plaats van een binnenplanse afwijking of een kruimelgeval, moet het college van burgemeester en wethouders of alleen het college in beginsel aan de gemeenteraad vragen om een zogeheten verklaring van geen bedenkingen af te geven. Dit is geregeld in artikel 2.27 van de Wabo. Wat als het college de aanvraag wil afwijzen, en dus op voorhand en los van het standpunt van de raad niet wil meewerken? Moet het college dan ook een verklaring van geen bedenkingen aan de raad vragen of kan het meteen besluiten om de vergunning te weigeren?

Op 6 april 2016 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State over deze vraag een uitspraak gedaan
[1]. In deze blog leg ik uit wat de situatie is, wat er is beslist en wat de consequentie hiervan is voor de praktijk.

Feiten
Bij het college wordt een omgevingsvergunning gevraagd om een bedrijfswoning te legaliseren. Het college, dat handhavend optreedt tegen de gebruiker van deze woning, wil - uiteraard - niet meewerken en wijst het verzoek per kerende post af.

Het bestemmingsplan bevat een binnenplanse afwijkingsbevoegdheid, maar deze kan niet worden gebruikt. Het betreft ook geen kruimelgeval. Alleen met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3
0 van de Wabo, de buitenplanse afwijking, zou aan het verzoek tot legalisatie meegewerkt kunnen worden. En dan is een verklaring van geen bedenkingen van de raad vereist. Het college, dat niet wil meewerken aan legalisatie, besluit om de raad niet in te schakelen en wijst de aanvraag direct af. Daar kan de aanvrager zich niet mee verenigen en vraagt de Raad van State om een oordeel te vellen.

Uitspraak Raad van State
De Raad van State legt in de uitspraak heel precies uit wat de positie van de gemeenteraad is, en wat de functie van een verklaring van geen bedenkingen is.

De raad is bij uitstek het bestuursorgaan dat beslist of er mag worden afgeweken van het bestemmingsplan. Het is wenselijk dat de afweging omtrent de buitenplanse afwijking door hetzelfde orgaan wordt gemaakt als het orgaan dat de beslissing neemt omtrent de wijziging van het bestemmingsplan. Anders zou de bevoegdheid van de raad ondergraven kunnen worden, zo leest de Raad van State terug in de wetsgeschiedenis. Een verklaring van geen bedenkingen is dus niet slechts een goedkeuringsinstrument. Het primaat op het gebied van ruimtelijke ordening ligt bij de raad.

Het is dus niet aan het college, maar aan de raad om te beslissen of er moet dan wel mag worden afgeweken van het bestemmingsplan. Het college mag niet zelf bepalen of het een verklaring van geen bedenkingen aan de raad vraagt. Door dat wel te doen onttrekt het feitelijk de inhoudelijke beslissing over de aanvraag aan de gemeenteraad.
Het college mag een omgevingsvergunning wel weigeren zonder een verklaring van geen bedenkingen te hebben gevraagd, indien het de weigering baseert op een andere weigeringsgrond dan de weigeringsgrond waarop de verklaring van geen bedenkingen ziet. Dat was in de zaak rondom de bedrijfswoning niet aan de orde en het besluit van het college om de vergunning te weigeren werd dus vernietigd.

Praktijk
Wat betekent de uitspraak nu voor de praktijk van alledag? Als een omgevingsvergunning wordt aangevraagd en het college wil niet meewerken aan een buitenplanse afwijking, zal het college de raad toch moeten vragen wat hij van de aanvraag vindt. Dat biedt perspectief voor aanvragers die niet de planologische medewerking van het college krijgen, maar weten dat (een meerderheid binnen) de gemeenteraad wel bereid is om in te stemmen met hun plannen. Ook biedt het perspectief voor particulieren en bedrijven, waartegen handhavend wordt opgetreden. Mocht blijken dat er sprake is van een illegale situatie, die via een buitenplanse afwijking gelegaliseerd zou kunnen worden dan kan de overtreder door het indienen van een daartoe strekkende aanvraag het college dwingen om zijn zaak aan de raad voor te leggen. Feitelijk is het dan aan de raad om te beslissen of de illegale situatie kan worden gelegaliseerd. Nu houdt het college deze beslissing doorgaans aan zich door te stellen dat er geen zicht op legalisatie is. Maar wellicht denkt de raad daar in het specifieke geval heel anders over.

Wilt u meer over dit onderwerp weten? Wordt u geconfronteerd met een handhavingsbeslissing? Wilt u laten toetsen of uw (oude) plannen kans van slagen hebben? Bel gerust voor het maken van een afspraak.

 



[1] ECLI:NL:RVS:2016:921

 
Mr. P.G. (Paul)
Wemmers
+31 (0)72 515 55 44
+31 (0)72 515 54 93
wemmers@rensenadvocaten.nl
Meer over Paul