Blog

De uitsluitingsclausule en kwijtschelding van een schuld

De uitsluitingsclausule en kwijtschelding van een schuld

26-05-2015

Een huwelijk in gemeenschap van goederen kan leiden tot onaangename verrassingen, wanneer bij de echtscheiding blijkt dat een verkregen erfenis of schenking moet worden gedeeld. Dit kan door de erflater of schenker voorkomen worden door een uitsluitingsclausule aan de erfenis of schenking te verbinden.

Deel dit artikel

Naar het overzicht

De gemeenschap van goederen

Wanneer twee echtgenoten trouwen in gemeenschap van goederen, dan betekent dit dat al het aanwezige en toekomstige vermogen gemeenschappelijk wordt. Voor sommige echtgenoten leidt dit bij een echtscheiding tot een onaangename verrassing. Dan blijkt namelijk ineens dat ook het vermogen dat één van de echtgenoten uit een erfenis of een schenking heeft verkregen, moet worden gedeeld. Echtgenoten die dit willen voorkomen, moeten ervoor zorgen dat de erflater of de schenker een uitsluitingsclausule aan de erfenis c.q. schenking verbindt.

Uitsluitingsclausule

Een uitsluitingsclausule is een bepaling die voorkomt dat een erfenis of schenking in een huwelijksgoederengemeenschap valt. De bepaling kan in een notariële akte worden opgenomen, maar kan ook in een onderhandse akte of zelfs in de tekst van de girale overboeking worden opgenomen. In ieder geval is van belang dat de bepaling ‘bij de gift of erfenis’ wordt opgenomen. Dat betekent dat een schenker niet achteraf alsnog kan bepalen dat de gift in de gemeenschap van goederen had moeten vallen.

Samenstel van rechtshandelingen

Soms komt het voor dat kinderen van hun ouders een huis erven of geschonken krijgen. Indien dit onder een uitsluitingsclausule geschiedt, is de woning privé. Het komt echter ook met enige regelmaat voor dat ouders hun kind niet de woning schenken, maar een lening verstrekken voor de aankoop van een huis en de lening op de dag van levering vervolgens kwijtschelden onder een uitsluitingsclausule. De vraag die bij deze constructie ontstaat, is of nu alleen het kwijtgescholden bedrag privé is of dat ook het huis tot het privévermogen kan worden gerekend?

Lange tijd bestond hierover discussie, ook in de hogere rechtspraak. Zo oordeelde het Hof Arnhem-Leeuwarden onlangs nog dat met deze constructie een woning gewoon in de gemeenschap valt [1] terwijl het Hof Den Bosch al meerdere keren het tegenovergestelde had geoordeeld[2]. Deze laatste uitspraak van het Hof Den Bosch heeft op 1 mei 2015[3] tot een oordeel van de Hoge Raad geleid dat eindelijk duidelijkheid geeft in deze discussie.

De man had van zijn ouders een woning gekocht met een door zijn ouders verstrekte lening. Op de dag van levering scholden de ouders van de man de lening kwijt onder een uitsluitingsclausule. Bij de echtscheiding stelde de vrouw zich op het standpunt dat de woning in de gemeenschap was gevallen. Het Hof Den Bosch overwoog echter dat gekeken moest worden naar het samenstel van rechtshandelingen op één en dezelfde dag. Indien het doel hiervan was om de woning privé-eigendom van de man te doen zijn, dan zou deze constructie dezelfde gevolgen moeten hebben als wanneer de woning zelf onder uitsluitingsclausule zou zijn geschonken. De Hoge Raad liet dit oordeel in stand.

Conclusie

De conclusie is dus dat het niet uitmaakt of de woning zelf onder uitsluitingsclausule wordt geschonken of dat de lening waarmee de woning is gekocht onder uitsluitingsclausule wordt kwijtgescholden, mits deze constructie maar gelijktijdig (dus op dezelfde dag) plaatsvindt.

 Wilt u meer weten over de gevolgen van trouwen in gemeenschap van goederen? Of heeft u een goed onder uitsluitingsclausule geschonken gekregen of geërfd en wilt u weten wat hiervan de gevolgen zijn? Neemt u vooral contact met ons op voor een eerste intakegesprek.

 


[1] Hof Arnhem-Leeuwarden, 12 november 2013, GHARL:2013:8528.

[2] Hof Den Bosch 2 mei 2006, GHSHE:2006:9091 en Hof Den Bosch 17 januari 2013, GHSHE:2013:BY9016

[3] Hoge Raad 1 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1199

 
Mr. M.J. (Mirte)
van Lingen
+31 (0)72 515 55 44
+31 (0)72 515 54 93
vanLingen@rensenadvocaten.nl
Meer over Mirte